enflasyonemeklilikötvdövizakpchpmhp
DOLAR
32,9628
EURO
35,3584
ALTIN
2.467,40
BIST
10.687,41
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Açık
28°C
İstanbul
28°C
Açık
Çarşamba Açık
28°C
Perşembe Az Bulutlu
28°C
Cuma Az Bulutlu
28°C
Cumartesi Az Bulutlu
28°C

Demir çelik sektörü yeni bir korumacılık dalgası ile karşı karşıya

2026’da başlayacak olan ve Avrupa’nın ithal ettiği eserlerin karbon salımına nazaran vergilendirilmesini öngören Sonda Karbon Vergisi Sistemi maddeleşti.

Demir çelik sektörü yeni bir korumacılık dalgası ile karşı karşıya
25.06.2023 13:36
0
A+
A-

2026’da başlayacak olan ve Avrupa’nın ithal ettiği eserlerin karbon salımına nazaran vergilendirilmesini öngören Sonda Karbon Vergisi Sistemi maddeleşti.

Son 10 yıldır kesimde kapasite fazlası sorunu, ABD Section 232 ile başlayan ticaret savaşı ve Avrupa Birliği’nin (AB) korumacılık tedbirleriyle uğraş eden demir çelik kesimi, bu defa de AB’nin Yeşil Mutabakat kapsamında getirdiği Sonda Karbon Düzenleme Sistemi ile yeni bir korumacılık dalgası ile karşı karşıya.

Ege Demir ve Demirdışı Metaller İhracatçıları Birliği’nin düzenlediği webinarda Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Lider Yardımcısı ve Ege Demir ve Demirdışı Metaller İhracatçıları Birliği İdare Şurası Lideri Yalçın Ertan, Ticaret Bakanlığı Milletlerarası Mutabakatlar ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü Genel Müdür Yardımcısı Bahar Güçlü ve Türkiye Çelik Üreticileri Derneği Genel Sekreteri Dr. Veysel Yayan, Sonda Karbon Düzenleme Sistemi ve Demir-Demirdışı Metaller Kesimine Tesirlerini konuştu.

 

2023 yılında çelik ve demir-demirdışı metaller ihracatında gerileme devam ediyor

Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Lider Yardımcısı Ege Demir ve Demirdışı Metaller İhracatçıları Birliği İdare Heyeti Lideri Yalçın Ertan, “Türkiye genelinde Çelik ve Demir-Demirdışı Metaller kesimi olarak 2022 yılında bir evvelki yıla kıyasla kıymet bazında %2,4 oranında artışla toplam 35,4 milyar dolar ihracat gerçekleştirdik. Dalımız 2022 yılında Türkiye Geneli ihracatta %14’lük hisseye sahip olarak Türkiye iktisadı için lokomotif kesimlerden biri oldu. Ege Demir ve Demirdışı Metaller İhracatçıları Birliği olarak ise ihracat artışımızı ivmelendirerek bir evvelki yıla nazaran %15 oranında yükselişle 2,6 milyar dolar dövizi ülkemize kazandırdık. 2023 yılının birinci 5 ayında ise çelik ve demir-demirdışı metaller bölümleri ihracatı, çelik dalındaki kapasite kullanım oranlarında maalesef gerileme yaşanmıştır ve bu durum hala devam etmektedir.” dedi.

 

Küresel faiz artışlarının sonlanmasına dek devam edecek

Başkan Ertan, çelik dalının global bir bölüm olduğunu bu sebeple sırf ülke dinamiklerinden değil tüm paha zincirindeki değişimlerden etkilendiğini vurguladı.

“Bu sebeple global olarak bakıldığında; ABD ve AB ülkelerindeki yüksek enflasyon oranları, global piyasalarda yaşanan sakinlik, ABD ve Avrupa Birliğinde faiz artışları nedeniyle inşaat kesimi üzerinde oluşan baskı, Çin’de inşaat bölümü ve ihracatta yaşanan yavaşlamaya ek olarak global tüketimdeki düşüş, iç piyasadaki güç fiyatlarının AB ve Uzak Doğuya kıyasla hala yüksek seyretmesi, ülkemizde yüksek seyreden enflasyon sebebiyle minimum fiyata yapılan artışların iş gücü maliyetinde yükselişe yol açması, kur siyasetleri ve emtia fiyatlarında kur kaynaklı yaşanan düşüşe ek olarak sarsıntı sebebiyle yaşanan can ve mal kayıpları, düşen kapasite kullanım oranları ve kurların enflasyona paralel artış göstermemesinden ötürü ithalatın daha cazip hale gelmesi; 2023 yılının Ocak-Mayıs devrinde ihracatta aşağı istikametli tesire yol açmıştır. Temennimiz her ne kadar bu sarmaldan çıkıp daha sağlıklı bir üretim ve ihracat sürecine girmek olsa da bu durum bir müddet daha, en azından global faiz artışlarının sonlanmasına dek devam edecek üzere gözükmektedir.”  

 

Türkiye rekabetçiliğini kaybetmemesi için karbonsuzlaşmada yol kat etmeli

Yalçın Ertan, “Avrupa Birliği’nin karbon emisyonlarının azaltılması istikametindeki çalışmaları, bilhassa de Yeşil Mutabakat’a sağlanacak ahenk ve hudutta karbon düzenlenme düzeneğinin uygulamaya geçmesi ile; başta demir-çelik, alüminyum, elektrik, çimento üzere emisyon ağır bölümler olmak üzere tüm kesimlerde ihracatçılarımız için ek maliyetlerin ortaya çıkmasını gündeme getirmiştir. Kıymetli ticari partnerlerimizden olan AB ile ticari bağlarımızın sekteye uğramaması için, karbon emisyonları konusunun dikkatle ele alınması her geçen gün daha fazla ehemmiyet kazanmaktadır. Milletlerarası platformlarda karbon emisyonlarının azaltılması ve iklim değişikliği ile çabada Sonda Karbon Düzenleme Düzeneği kıymetli bir araç olarak görülmektedir. Türkiye’nin ihracatta rekabetçi pozisyonunu kaybetmemesi için karbonsuzlaşma konusunda aktüel uygulamaların yakından takip edilmesi büyük kıymet arz etmektedir. Bizler de bu doğrultuda çalışmalarımızı gerçekleştiriyor, şimdiki gelişmeleri yakından takip ediyoruz.” diye konuştu.   

 

Mali yükümlülükler 1 Ocak 2026’da başlayacak

Ticaret Bakanlığı Memleketler arası Mutabakatlar ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü Genel Müdür Yardımcısı Bahar Güçlü, Hudutta Karbon Düzenleme Düzeneği ile ilgili raporlama periyodunun 1 Ocak 2024’de başlayacağını ve ana sorumluluğun AB’de yerleşik ithalatçı firmalarda olacağı, bu raporlama için gerekli dataların ise tedarikçi firmalar tarafından sağlanması gerektiğini söyledi.

“Yeşil yatırımları yapmayan ülkelerin üreticilerine yönelik dolaylı olarak yaptırım ve önlemler getirilecek. Sürdürülebilir milletlerarası ticaret nizamı kuruluyor. Ve ortak pahaları uygulayanlarla hür ticaretin devamı; bunun dışında kalan ülkelere ise önlemlerin uygulanması kelam konusu. Bunlardan en değerlisi Sonda Karbon Düzenleme Düzeneği. AB tarafından dünyadaki birinci örneği olacak. AB dışında İngiltere ve Kanada’da farklı sistemler üzerinde çalışıyor. AB kendi içinde bir emisyon ticaret sistemini hali hazırda uyguluyor. SKDM Uygulaması 1 Ekim 2023 itibariyle başlayacak, 1 Ekim 2023-31 Aralık 2025 ortası geçiş periyodu yani Raporlama ve Bilgi Toplama devri. Mali yükümlülükler ise 1 Ocak 2026’da başlayacak. Temel olan ithalatta eşyanın karbon içeriğine yani gömülü emisyonlarına nazaran karbon fiyatına tabi tutulmasına ait uygulama olacak. Her ne kadar bunun muhatabı Avrupa Birliğindeki ithalatçılar olsa da, bilhassa bilgi akışı konusunda üreticilerden alınması gereken çok ayrıntılı bilgiler bulunuyor. AB ekonomik alanı ülkeleri ve EFTA üyeleri sistemden muaf tutulmakta.  İlk etapta  SKDM’nin uygulanacağı 6 kesim belirlenmiş durumda lakin bu kesimlerin uygulamanın resmi olarak başlayacağı 2026 tarihinden itibaren genişletileceği öngörülüyor. Türkiye olarak SKDM’ye tabi eserlerde toplam 13,2 milyar dolar ihracatımız var, bunun 8,1 milyar doları demir çelik eserlerinden oluşuyor, 4 milyar dolara yakında alüminyum eserlerinden geliyor. Öteki dallar de gübre, çimento, elektrik, hidrojen var.

 

Üretim sürecinde tüketilen orta girdilerin üretimi esnasında oluşan gömülü emisyonlar da raporlanacak

Güçlü, “6 kesimin direkt emisyonları ile çimento ve gübre için kullanılan elektriğin emisyonunun da ana periyotta karbon fiyatlamasına tabi tutulması hedefleniyor. SKDM Emisyon Kapsamını; Kapsam 1 Direkt emisyonlar: eserin üretim süreçlerinden kaynaklanan karbon salınımı (üretim sürecinde tüketilen ısıtma ve soğutmanın üretiminden kaynaklı olan emisyonlar da dahil) Kapsam 2 Dolaylı emisyonlar: Üretimde kullanılan elektrik gücünün üretim etabında salınan emisyonlar Kapsam 3 Girdi kaynaklı dolaylı emisyonlar: Eserin üretiminde girdi olarak kullanılan ve yeniden SKDM eser listesinde yer alan girdi/ara malların üretimi basamağında salınan emisyonlar (Tedarikçilerden temin edilerek hesaplamaya dahil edilecektir) olarak tanımlayabiliriz. SKDM kapsamında eser ithal eden ithalatçı; eserin üretildiği tesisteki üretim sürecinden kaynaklanan gömülü emisyonların yanı sıra, gerektiği hallerde, üretim sürecinde tüketilen orta girdilerin üretimi esnasında oluşan gömülü emisyonları da raporlayacaktır. Örneğin; alüminyum profil ithalatında hem alüminyum profilin kendi üretim sürecinden kaynaklanan hem girdi gereci olan işlenmemiş alüminyumun üretim sürecinden kaynaklanan gömülü emisyonlar.” diye konuştu.

 

Sınırda Karbon Düzenleme Düzeneği ile hedef AB’deki üreticilerin rekabet gücünün korunması

Türkiye Çelik Üreticileri Derneği Genel Sekreteri Dr. Veysel Yayan, “AB kendi çelik dalını çok taraflı olarak destekleyeceğini açıkladı. AB’nin muhafaza önlemi öncesinde Türkiye’den birçok esere damping soruşturmaları açıklandı. AB evvel Sübvansiyon vergisi soruşturması başlattı sonra da müdafaa önlemi koydu. Hudutta Karbon Düzenleme Düzeneği ile gaye AB’deki üreticilerin rekabet gücünün korunması ve yenilik geliştirme bahtını artırmak.  Üzerinde 20 yıl çalışılmış bir düzenek. Çağdaş vakitlerin tarife dışı mahzuru olarak bedellendiriliyor. AB’deki üreticiler geçiş devrine hazırlanmış durumda biz ise şimdi ahenk mevzuatını göremiyoruz.   Sonda Karbon Düzenleme Sistemi kapsamına giren eserlere baktığımızda Avrupa Birliği ithalatında Türkiye’nin hissesinin yüzde 11 olduğu görülüyor. Çelik dalının ihracatında 2023’ün birinci dört beş ayında yüzde 40 gerileme yaşandı, 12 aylık ihracata baktığımızda ise tekrar %30luk bir gerileme görüyoruz Avrupa ile durumumuzu değerlendirdiğimizde muhafaza önleminin en az bir sene hatta daha uzun yıllar devrede olacağını görüyoruz.   Ayrıyeten Şu anda yürürlükte olan damping vergileri var. Geçen yıl üretimde yüzde 15 bu sene de birinci 5 ayda yüzde 40 daralma var. Bu kayıp kümülatifte 55-60’lara ulaşıyor. Bu Türkiye için çok büyük bir kayıp.” dedi.

 

Veysel “Demir çelik dalının düşüş trendinden sıyrılabilmesi için GES yatırımları için hazırlıklar yapıyoruz. Yatırımların hızlı bir biçimde yapılması lazım. Öbür yandan AB iktisadı ve Emisyon Ticaret Sistemi ile entegre olacak formda kendi sistemimizi acilen kurmalıyız. Yeşil çeliğe geçiş konusunda, yenilenebilir güç (RES, GES, HES, Hidrojen), HBI, DRI, karbon yakalama, kullanma ve depolama üzere konularda devlet dayanaklarının başlatılması kesinlikle gerekli.” Dedi.

 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı